Czynna ochrona przyrody
CZYNNA OCHRONA PRZYRODY
Rozkład i zróżnicowanie zbiorowisk roślinnych, jako elementu krajobrazu Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, wykształciły się w ostatnich kilkuset latach głównie w wyniku działalności człowieka. Naturalne nieprzekształcone prze człowieka obszary to tylko niewielki procent całej powierzchni Wyżyny. Dla krajobrazu Jury zachodzące w nim w ciągu ostatnich 20-30 lat zmiany miały negatywny wpływ. W wyniku porzucenia tradycyjnej gospodarki rolniczej, w tym pasterskiej, doszło do rozwoju zbiorowisk leśnych i zaroślowych w wyniku procesu sukcesji wtórnej roślinności leśnej. Było to wynikiem niekorzystnych trendów w rolnictwie oraz zmian związanych z gospodarką energetyczną w regionie, w którym jeszcze do niedawna drewno było podstawowym surowcem energetycznym.
Celem zainicjowanych w połowie pierwszej dekady XXI w., na terenie śląskiej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, czynnych zabiegów ochrony przyrody, jest zahamowanie niekorzystnych zmian w krajobrazie Jury oraz ubożenia bioróżnorodności tego obszaru.
Podjęte działania polegały w pierwszej kolejności na wycięciu drzew i krzewów głównie na południowych stokach jurajskich wzgórz m.in. Skał Rzędkowickich i rezerwatu przyrody Góra Zborów. Odtworzenie ciepłolubnych muraw jest jednak możliwe tylko przez wprowadzenie na tym obszarze kontrolowanego wypasu zwierząt. W pierwszym etapie – kóz, zgryzających odrosty drzew i krzewów, a w następnym etapie owiec. W przeciwnym wypadku, w ciągu kilku lat dojdzie do ponownego zarośnięcia tego terenu lasem i zniweczenia podjętych działań. Elementem wyróżniającym florystycznie Wyżynę Krakowsko-Czętochowską w skali kraju i Europy, są murawy kserotermiczne oraz murawy naskalne. Dopuszczenie do ich zarośnięcia spowoduje zanik większości tych zbiorowisk, obniżenie wartości krajobrazowych, a przez to spadek atrakcyjności turystycznej tego terenu. Podejmowane w ostatnich latach działania na rzecz ochrony przyrody i krajobrazu tej części Jury, angażują wokół tego problemu rożne środowiska: przyrodników, rolników, właścicieli obiektów usługowych o charakterze turystycznym, w tym gospodarstw agroturystycznych – z korzyścią dla każdej ze stron.
NASZE DZIAŁANIA
2 sierpnia 2011 r. odbył się "redyk" owiec ze Zdowa do rezerwatu przyrody Góra Zborów. Zwierzęta otrzymały ważne zadanie ochrony i utrzymania muraw kserotermicznych. Przez 10 dni 27 owiec rasy olkuskiej było wypasanych na odlesionych zboczach Góry Zborów.
Pod koniec lipca 2011 r. mieszkańcy Ośrodka Rehabilitacyjno-Readaptacyjnego Monar w Głoskowie w ramach odbywającego się w Podlesicach obozu terapeutycznego prowadzili prace porządkowe na rzecz rezerwatu przyrody „Góra Zborów”. Usunięty został między innymi popiół po palonych tutaj przez dziesięciolecia oponach w szczytowych partiach Góry Zborów. Miejsce zostało zrekultywowane. Za pomoc i zaangażowanie TMZZ, jako administrujący rezerwatem, składa podziękowania dla uczestników obozu i kadry
.
Wsparcie udzielone przez Islandię, Liechtenstein, i Norwegię poprzez dofinansowanie ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego, a także ze środków budżetu RP w ramach Funduszu dla Organizacji Pozarządowych Komponent II – Ochrona środowiska i zrównoważony rozwój
